มะเร็งปากมดลูกระยะ 1 เป็นยังไง ทำไมถึงแทบไม่รู้สึกอะไรเลย?

พญ. พรรณารัตน์ ขุนทอง

ถ้าถามว่ามะเร็งปากมดลูกระยะ 1 รู้สึกอย่างไร คำตอบที่ได้ยินบ่อยที่สุดจากผู้ป่วยคือ "ไม่รู้สึกอะไรเลย" นั่นคือสิ่งที่ทำให้มะเร็งชนิดนี้น่ากลัว ไม่ใช่เพราะรักษายาก แต่เพราะกว่าจะรู้ตัวหลายคนก็ผ่านระยะ 1 ไปแล้วโดยไม่รู้เลยว่าตัวเองเป็น

🔍

มะเร็งปากมดลูกระยะ 1 คืออะไร?

มะเร็งปากมดลูกแบ่งออกเป็น 4 ระยะหลัก โดยระยะ 1 หมายความว่ามะเร็งยังจำกัดอยู่เฉพาะที่ปากมดลูก ยังไม่ลุกลามออกไปยังอวัยวะข้างเคียง เช่น เนื้อเยื่อรอบมดลูก ช่องคลอด หรือต่อมน้ำเหลือง ระยะ 1 ยังแบ่งย่อยได้อีกเป็น

ระยะ IA คือระยะที่มะเร็งมีขนาดเล็กมากจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ตรวจเท่านั้น

ระยะ IB คือระยะที่มะเร็งใหญ่ขึ้นจนมองเห็นได้หรือใหญ่กว่า ระยะ IA แต่ยังอยู่ในปากมดลูก

🤔

ทำไมระยะ 1 ถึงแทบไม่มีอาการ?

นี่คือเรื่องที่หลายคนสงสัย และเป็นเรื่องที่สำคัญมากที่ต้องเข้าใจ

🚫 ปากมดลูกไม่มีเส้นประสาทรับความเจ็บปวดมากนัก จึงทำให้รอยโรคระยะเริ่มต้นมักไม่ก่ออาการชัดเจน เซลล์มะเร็งที่เริ่มเติบโตในระยะแรกจึงไม่ได้กระตุ้นให้รู้สึกเจ็บหรือผิดปกติแต่อย่างใด

🚫 ขนาดยังเล็กเกินไป ในระยะ IA ขนาดของมะเร็ง มีการลุกลามลึกไม่เกิน 5 มิลลิเมตร ซึ่งเล็กมากจนไม่กดทับหรือรบกวนอวัยวะข้างเคียง ร่างกายจึงไม่ส่งสัญญาณเตือนใดๆ

🚫 ยังไม่มีการอักเสบหรือเลือดออก เลือดออกผิดปกติซึ่งเป็นสัญญาณที่พบบ่อยในมะเร็งปากมดลูกมักเกิดขึ้นเมื่อก้อนมะเร็งโตพอที่จะแตกหรือถูกกระทบ ในระยะ IA มักยังไม่เกิดขึ้น

🚫 ร่างกายยังทำงานปกติ มะเร็งในระยะนี้ยังไม่รบกวนการทำงานของระบบสืบพันธุ์หรือระบบขับถ่าย ผู้ป่วยจึงรู้สึกแข็งแรงสมบูรณ์ดีทุกอย่าง

🚨

มีอาการอะไรบ้างที่อาจเกิดขึ้นในระยะ 1?

แม้ส่วนใหญ่จะไม่มีอาการ แต่ในบางรายโดยเฉพาะระยะ IB ที่ก้อนมะเร็งโตขึ้นแล้ว อาจพบอาการเหล่านี้ได้

🩸 เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งเป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุดในระยะนี้

💧 ตกขาวผิดปกติ อาจมีกลิ่นหรือสีผิดปกติเล็กน้อย

📅 เลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน

⚡ รู้สึกไม่สบายเล็กน้อยระหว่างมีเพศสัมพันธ์

สิ่งสำคัญคืออาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดกับทุกคน และถึงมีก็มักเบามากจนหลายคนคิดว่าเป็นเรื่องปกติหรือเกิดจากสาเหตุอื่น

🩺

ถ้าไม่มีอาการ แล้วรู้ได้อย่างไรว่าเป็นระยะ 1?

คำตอบมีเพียงข้อเดียวคือการตรวจคัดกรอง มะเร็งปากมดลูกระยะ 1 ส่วนใหญ่ถูกพบโดยบังเอิญจากการตรวจตามนัด ไม่ใช่เพราะผู้ป่วยมีอาการแล้วไปหาหมอ การตรวจที่ช่วยพบในระยะนี้

Pap Smear หรือการตรวจเซลล์วิทยาปากมดลูก คือการขูดเซลล์จากปากมดลูกไปตรวจดูความผิดปกติ สามารถพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ก่อนเป็นมะเร็งด้วยซ้ำ

HPV DNA Test คือการตรวจหาเชื้อ HPV สายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงโดยตรง ถ้าพบเชื้อแพทย์จะนัดตรวจละเอียดต่อ

Colposcopy คือการส่องกล้องขยายดูปากมดลูกโดยละเอียด มักทำต่อเมื่อผล Pap Smear ผิดปกติ

✨

มะเร็งปากมดลูกระยะ 1 รักษาหายได้ไหม?

นี่คือข่าวดีที่สุดในบทความนี้ มะเร็งปากมดลูกระยะ 1 มีอัตราการรอดชีวิต 5 ปีสูงมาก โดย

95-99% ระยะ IA อัตราการรอดชีวิต 5 ปีอยู่ที่ประมาณ 95-99%

80-90% ระยะ IB อัตราการรอดชีวิต 5 ปีอยู่ที่ประมาณ 80-90%

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับระยะย่อยและความต้องการของผู้ป่วย เช่น ระยะ IA1 อาจรักษาด้วยการตัดชิ้นเนื้อเฉพาะจุด (Conization) โดยไม่ต้องตัดมดลูก เหมาะสำหรับผู้ที่ยังต้องการมีบุตร ระยะ IA2 และ IB มักรักษาด้วยการผ่าตัดมดลูก (Hysterectomy) หรือฉายแสงร่วมกับเคมีบำบัด ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์และสภาพร่างกายของผู้ป่วย แนวทางการรักษาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับระยะโรค ชนิดของมะเร็ง อายุ ความต้องการมีบุตร และการประเมินโดยสูตินรีแพทย์มะเร็งวิทยา

💡

บทเรียนที่สำคัญที่สุดจากระยะ 1

ถ้ามะเร็งปากมดลูกระยะ 1 ไม่มีอาการ แต่รักษาหายได้ได้ผลดีมากเมื่อพบตั้งแต่ระยะแรก นั่นหมายความว่าการตรวจคัดกรองคือสิ่งเดียวที่จะช่วยชีวิตได้จริงๆ ไม่ใช่การรอให้มีอาการก่อนแล้วค่อยไปหาหมอ ผู้หญิงที่รอดจากมะเร็งปากมดลูกส่วนใหญ่ไม่ได้รอดเพราะโชคดี แต่เพราะตรวจเจอในระยะที่ยังรักษาได้ง่าย ถ้ายังไม่เคยตรวจ Pap Smear หรือ HPV Testing เลย นี่คือเหตุผลที่ดีที่สุดที่จะโทรนัดแพทย์วันนี้ครับ โดยเฉพาะผู้หญิงอายุ 25 ปีขึ้นไปที่ยังไม่เคยตรวจคัดกรองมาก่อน

💬 ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม