Header

รู้จักโรคหูดับ ภัยเงียบที่มากับเมนูหมูดิบ

แพทย์หญิงณิชาภา  นันทขว้าง พญ. ณิชาภา นันทขว้าง

รู้จักโรคหูดับ ภัยเงียบที่มากับเมนูหมูดิบ | โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน
💡 สรุปสั้นๆ: กินหมูดิบเสี่ยงโรคหูดับจริงไหม? อาการเป็นอย่างไร รักษาได้ไหม และป้องกันอย่างไรก่อนสายเกินแก้

หมูดิบกินได้จริงไหม? รู้จัก โรคหูดับ ภัยเงียบที่มากับเมนูหมูดิบ

🥩 หมูดิบกับโรคหูดับ เกี่ยวกันอย่างไร?

หลายคนอาจเคยได้ยินข่าวคนป่วยหนักหรือสูญเสียการได้ยินหลังกินลาบหมูดิบหรือหมูกระทะที่สุกๆ ดิบๆ และสงสัยว่าแค่กินหมูดิบจะอันตรายถึงขนาดนั้นได้จริงหรือ คำตอบคือ "จริง" เพราะในเนื้อหมูดิบหรือเลือดหมูอาจมีเชื้อแบคทีเรียชื่อ Streptococcus suis หรือที่รู้จักกันในชื่อ เชื้อสเตรปโตคอคคัส ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคที่เรียกว่า โรคหูดับ เชื้อนี้ไม่ได้อันตรายแค่ทำให้ท้องเสีย แต่สามารถแพร่เข้าสู่กระแสเลือดและโจมตีระบบประสาทได้อย่างรวดเร็ว

🦠 โรคหูดับคืออะไร?

โรคหูดับ หรือชื่อทางการแพทย์คือ โรคติดเชื้อสเตรปโตคอคคัส ซูอิส เป็นโรคติดเชื้อจากสัตว์สู่คนที่พบมากในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือและภาคอีสานที่มีวัฒนธรรมการกินเมนูหมูดิบอย่างลาบดิบ หลู้ หรือก้อย เชื้อนี้อาศัยอยู่ในต่อมทอนซิลและระบบทางเดินหายใจของหมูโดยไม่ทำให้หมูแสดงอาการป่วย จึงแทบไม่มีทางรู้ได้เลยจากการมองว่าหมูตัวนั้นมีเชื้ออยู่หรือไม่

⚠️ ติดเชื้อได้อย่างไร?

การติดเชื้อเกิดขึ้นได้หลายทาง โดยช่องทางหลักๆ ได้แก่:

🥢 การกิน: กินเนื้อหมูหรือเลือดหมูดิบที่มีเชื้อปนเปื้อน (พบบ่อยที่สุด)
🖐️ การสัมผัส: สัมผัสหมูหรือเนื้อหมูดิบผ่านบาดแผล รอยขีดข่วน หรือผิวหนังที่มีรอยถลอก
🔪 อาชีพเสี่ยง: คนงานโรงฆ่าสัตว์ เกษตรกรผู้เลี้ยงหมู และพ่อค้าแม่ค้าขายเนื้อ
💨 การสูดดม: สูดดมละอองจากหมูที่มีเชื้อ (แม้จะพบน้อยกว่า)
🚨 อาการของโรคหูดับเป็นอย่างไร?

หลังได้รับเชื้อประมาณ 3 ชั่วโมงถึง 3 วัน ผู้ป่วยจะเริ่มมีไข้สูงอย่างกะทันหัน ปวดศีรษะรุนแรง คอแข็ง คลื่นไส้อาเจียน และอาจมีอาการทรงตัวไม่ได้ หูอื้อ หรือหูหนวกเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน

ในรายที่รุนแรงเชื้อจะเข้าสู่เยื่อหุ้มสมองทำให้เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ติดเชื้อในกระแสเลือด หรือในรายที่หนักมากอาจเสียชีวิตได้ ชื่อโรค "หูดับ" มาจากอาการสูญเสียการได้ยินที่มักเกิดขึ้นและในหลายรายไม่สามารถฟื้นคืนได้แม้รักษาหายแล้ว

🏥 รักษาได้ไหม และผลที่ตามมาคืออะไร?

โรคนี้รักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ แต่ต้องพบแพทย์และ เริ่มการรักษาโดยเร็วที่สุด เพราะเชื้อสามารถลุกลามได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง ผู้ป่วยส่วนใหญ่ต้องรับการรักษาในโรงพยาบาลและบางรายอาจต้องอยู่ในห้องไอซียู

อย่างไรก็ตามแม้รักษาหายแล้ว ผู้ป่วยจำนวนมากต้องแบกรับผลกระทบระยะยาว ที่พบบ่อยที่สุดคือการสูญเสียการได้ยินถาวรซึ่งอาจเกิดขึ้นทั้งสองข้าง รองลงมาคืออาการทรงตัวผิดปกติ วิงเวียน และในบางรายมีปัญหาด้านความจำและระบบประสาท

👥 กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

แม้ทุกคนที่กินหมูดิบมีความเสี่ยง แต่กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษได้แก่ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้ติดสุรา ผู้ที่ไม่มีม้าม และผู้สูงอายุ รวมถึงผู้ที่ทำงานสัมผัสหมูโดยตรงทุกวัน ซึ่งกลุ่มเหล่านี้ควรระมัดระวังทั้งในแง่ของการกินและการสัมผัสเนื้อหมูดิบโดยไม่สวมถุงมือ

🛡️ ป้องกันโรคหูดับทำได้อย่างไร?
  • ปรุงสุกเสมอ: กินเนื้อหมูที่ปรุงสุกอย่างทั่วถึงทุกครั้ง โดยเฉพาะในเมนูหมูกระทะควรมั่นใจว่าเนื้อสุกจนไม่มีสีชมพูเหลืออยู่เลย
  • เลี่ยงเมนูเสี่ยง: หลีกเลี่ยงการกินลาบดิบ หลู้ หรือเมนูที่ใช้เลือดหมูสด
  • ป้องกันการสัมผัส: ผู้ที่ต้องสัมผัสหมูหรือเนื้อหมูดิบควรสวมถุงมือยางทุกครั้ง โดยเฉพาะหากมีบาดแผลหรือรอยขีดข่วนที่มือ
  • รักษาความสะอาด: ล้างมือด้วยสบู่ให้สะอาดหลังสัมผัสเสร็จทุกครั้ง
"โรคหูดับไม่ใช่เรื่องไกลตัว โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลที่มักมีการรวมตัวกินอาหารและบางครั้งมีเมนูหมูดิบเข้ามาเกี่ยวข้อง ความสนุกของมื้ออาหารไม่คุ้มกับความเสี่ยงที่อาจทำให้สูญเสียการได้ยินไปตลอดชีวิต การเลือกกินหมูสุกทุกครั้งคือการตัดสินใจที่ง่ายที่สุดและคุ้มค่าที่สุดที่คุณทำได้เพื่อตัวเอง"

❓ คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

กินหมูกระทะเสี่ยงโรคหูดับไหม?
เสี่ยงได้หากเนื้อหมูยังไม่สุกทั่วถึง โดยเฉพาะการรีบกินตอนที่เนื้อยังมีสีชมพูอยู่ด้านใน ควรให้เนื้อสุกจนสีเปลี่ยนสม่ำเสมอทุกชิ้นก่อนรับประทาน
โรคหูดับติดต่อจากคนสู่คนได้ไหม?
ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าติดต่อจากคนสู่คนได้โดยตรง การติดเชื้อส่วนใหญ่เกิดจากการสัมผัสหรือกินหมูดิบที่มีเชื้อเท่านั้น
ถ้ากินหมูดิบไปแล้วควรทำอย่างไร?
หากกินหมูดิบไปแล้วและเริ่มมีไข้สูง ปวดศีรษะรุนแรง หูอื้อ หรือคอแข็งภายใน 1–3 วัน ให้รีบไปโรงพยาบาลทันทีและแจ้งแพทย์ว่ากินหมูดิบมา อย่ารอให้อาการหนักขึ้น
เชื้อในหมูดิบตายเมื่อปรุงสุกที่อุณหภูมิเท่าไร?
เชื้อ Streptococcus suis จะถูกทำลายเมื่อปรุงที่อุณหภูมิภายในเนื้อสูงกว่า 70 องศาเซลเซียส ขึ้นไป ดังนั้นการปรุงให้สุกทั่วถึงอย่างแท้จริงคือวิธีที่ปลอดภัยที่สุด
ลาบหมูสุกปลอดภัยไหม?
ลาบหมูที่ปรุงสุกทั่วถึงปลอดภัย แต่ต้องแน่ใจว่าเนื้อและเครื่องในสุกจริงๆ ไม่ใช่แค่เปลี่ยนสีจากความร้อนผ่านๆ และหลีกเลี่ยงการใช้เลือดหมูสดในการปรุงรส


ศูนย์การรักษาที่เกี่ยวข้อง

ศูนย์อายุรกรรมโรคระบบทางเดินอาหาร

สถานที่

ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน

เวลาทำการ

08:00 - 20:00

เบอร์ติดต่อ

053-582-888

แผนกหู คอ จมูก

สถานที่

ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน

เวลาทำการ

08:00 - 17:00 น./

เบอร์ติดต่อ

053-582-888

แผนกอายุรกรรมทั่วไป

สถานที่

ชั้น 1 โรงพยาบาลพริ้นซ์ ลำพูน

เวลาทำการ

08:00 - 20:00 น.

เบอร์ติดต่อ

053-582-888

แพทย์ประจำศูนย์
นพ. อัษนัย กิตติปัญญาวรคุณ

อายุรศาสตร์โรคไต

พญ. ปิยะมาศ โชติกะคาม

เวชปฏิบัติทั่วไป

นพ. อิสริยพงศ์ โกฏิกุล

สาขา อายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร

แพทย์แนะนำ

ศูนย์ศัลยกรรมทั่วไป

พญ.กิติยา จันทรวิถี

พญ.กิติยา จันทรวิถี

ศูนย์ศัลยกรรมทั่วไป

อายุรแพทย์โรคหัวใจและหลอดเลือด

นพ. ลิขิต กำธรวิจิตรกุล

ศัลยเเพทย์ออร์ปิดิกส์

บทความที่เกี่ยวข้อง

PM 2.5 ภัยเงียบจากฝุ่นจิ๋ว เสี่ยงมะเร็งปอด

เมื่อเข้าสู่ฤดูกาล "ฝุ่นควัน" พื้นที่ภาคเหนือตอนบนอย่าง เชียงใหม่ ลำพูน และลำปาง

PM 2.5 ภัยเงียบจากฝุ่นจิ๋ว เสี่ยงมะเร็งปอด

เมื่อเข้าสู่ฤดูกาล "ฝุ่นควัน" พื้นที่ภาคเหนือตอนบนอย่าง เชียงใหม่ ลำพูน และลำปาง

Checklist เตรียมความพร้อมก่อนเปิดเทอม

เปิดเทอมใกล้มาแล้ว นอกจากซื้อกระเป๋าใหม่กับเตรียมอุปกรณ์การเรียน

Checklist เตรียมความพร้อมก่อนเปิดเทอม

เปิดเทอมใกล้มาแล้ว นอกจากซื้อกระเป๋าใหม่กับเตรียมอุปกรณ์การเรียน

นิ่วในถุงน้ำดี: ภัยเงียบสายบุฟเฟต์ ทิ้งไว้นานระวังอักเสบเฉียบพลัน

สายปิ้งย่าง หมูกระทะ หรือคอบุฟเฟต์ที่เน้นของทอดของมันเป็นชีวิตจิตใจ ฟังทางนี้ แม้ความอร่อยจะช่วยเยียวยาจิตใจ

พญ. กานต์พิชมณชุ์ สุวรรณนิคม

ดูรายละเอียดเพิ่มเติม
นิ่วในถุงน้ำดี: ภัยเงียบสายบุฟเฟต์ ทิ้งไว้นานระวังอักเสบเฉียบพลัน

สายปิ้งย่าง หมูกระทะ หรือคอบุฟเฟต์ที่เน้นของทอดของมันเป็นชีวิตจิตใจ ฟังทางนี้ แม้ความอร่อยจะช่วยเยียวยาจิตใจ

พญ. กานต์พิชมณชุ์ สุวรรณนิคม

ดูรายละเอียดเพิ่มเติม